Ég hef aðeins verið að velta fyrir mér hvort ég eigi að opinbera þetta eða ekki, þar sem börn eiga jú líka rétt á sinni persónuvernd og ég hef spáð í hvort ég sé að gera honum óleik með því að segja frá þessu opinberlega. Ég komst svo að þeirri niðurstöðu að ég held að bæði hann og ég græðum á því að fólk sé meðvitað um þetta og sýni vonandi skilning.
Eins og þeir sem hafa þekkt mig lengi og fylgst með mér og Bjarna Lár í gegnum tíðina vita þá greindist hann með alvarlega málþroskaröskun í kringum 3 ára aldurinn og byrjaði í raun ekki að tala fyrr en um 4 ára og ekki þannig að fólk skildi hann almennilega fyrr en um 5 ára. Eftir því sem hann varð eldri þá varð samt ljóst að vandinn væri stærri og flóknari og fyrir nokkrum mánuðum kom forgreiningin um að hann sé á einhverfurófi, sýnir reyndar líka ákveðin ADHD einkenni og svo er málþroskaröskunin enn að trufla hann að einhverju leyti, svona í bland við að hans hugarheimur er mest megnis á ensku og því oft erfitt fyrir hann að finna réttu hugtökin á íslensku. Hann er samt eldklár krakkinn og orðinn fluglæs bæði á íslensku og ensku og er oft með skemmtilegar pælingar. En líka stundum mjög skrýtnar... Sálfræðingurinn sem greindi hann komst samt vel að orði:"Ykkur finnst hann kannski stundum hugsa hlutina á skrýtinn hátt en ég get alveg lofað ykkur því að honum finnst þið alveg jafn skrýtin." 😂
Það á eftir að klára fulla greiningu en við sem þekkjum hann vel vitum að það er í raun bara formsatriði, þetta kom í raun ekki á óvart og útskýrir svo margt. Af hverju honum hefur gengið illa að fóta sig félagslega, gengur illa að eignast og eiga vini, vill helst vera einn með sjálfum sér og fleira.
Svo er sumt sem er auðvitað bara fyndið og krúttlegt. Það þarf til dæmis allt að gerast vinstra megin fyrst, vinstri sokkur, vinstri skór, reima vinstra megin fyrst, byrja alltaf með vinstri þegar maður gengur upp tröppur o.s.frv. Matur þarf að vera borðaður í réttri röð (fyrst hamborgarinn og svo franskarnar) og maturinn má að sjálfsögðu ekki snertast!
Hreinskilnin getur líka verið sprenghlægileg, sem dæmi spurði ég hann hvernig hefði gengið að tefla við félaga sinn:
Ég:"Hvernig gekk?"
BL:"Bara vel, ég svindlaði bara einu sinni." (Og þetta er sagt eins og ekkert sé sjálfsagðara!)
Ég:"Af hverju varstu að svindla?"
BL:"Af því að mig langaði svo að vinna..."
Og auðvitað tók ég samtalið um að maður ætti ekki að svindla þó að ég væri að springa úr hlátri inn í mér 😅 Mér skilst samt að þetta sé kostur þegar þau verða unglingar, eru ólíklegri til að fara á bakvið mann með allskonar!
En svo er verri hliðin á þessu að veröldin er kannski ekki alveg tilbúin í þessa hreinskilni! Ég varð til dæmis vitni að því að tveir bekkjarfélagar hans voru að tala saman og annar var að segja hinum brandara. BL spyr hvað þau séu að tala um og þau enda á að segja honum brandarann. Hann horfir bara á þau og segir svo:"Þetta er ekkert fyndinn brandari." Sem var alveg rétt hjá honum, þetta var mjög ófyndinn brandari en ég tók að sjálfsögðu samtalið um að maður þarf ekki alltaf að segja allt sem maður hugsar (ég er reyndar sjálf rétt byrjuð að læra það (tekst samt ekki alltaf!) á fimmtudagsaldri en ég vona að dropinn holi steininn!) en já, ég er ekki viss um að svona athugasemdir séu til þess fallnar að afla manni vinsælda meðal jafnaldra sinna 😏
Að fá þessa greiningu var samt auðvitað smá skellur, ég var alltaf að vona að þegar málþroskinn væri á pari við jafnaldra þá myndi allt verða betra og ég vonandi losna við hnútinn úr maganum. En þegar greiningin kom þá fannst mér eiginlega sárast að hugsa til þess að hann muni sennilega alltaf ströggla félagslega, hann les illa í aðstæður, skilur ekki kaldhæðni, er óbilgjarn og fleira.
Ég áttaði mig á sama tíma á því að ég er búin að vera með krónískan hnút í maganum síðustu árin. Hann lenti náttúrulega í mjög leiðinlegu einelti í 1.bekk, það voru nokkrir drengir sem uppgötvuðu að það væri mjög skemmtilegt að stríða honum, hann verður svo svakalega sár og reiður. Hann lá líka vel við höggi því hann var svo mikið einn og það er auðvitað lang skemmtilegast að stríða þeim sem sýna mikil viðbrögð. Það var samt unnið með það, bæði rætt við gerendur og foreldra þeirra og ég ræddi við Bjarna Lár um að hætta að gefa þeim það sem þeir væru að leita eftir, sem hann og gerði, auk þess sem hann eignaðist vin sem gerði það að verkum að hann var ekki jafn auðvelt skotmark.
Svo fluttum við í Borgarnes og hann hefur allavega sloppið þokkalega vel við stríðni, voru nokkrar uppákomur í fyrra (ekki endilega þar sem honum var strítt heldur var hann líka "í ruglinu", gera skrýtin hljóð sem eðlilega pirraði hina krakkana o.fl.) en hann sem betur fer verið heppinn með kennara og við unnum bara með þetta í sameiningu, eins og við ræddum þá vissum að eitthvað væri að og það þyrfti ekki að bíða eftir greiningu til að bregðast við því. Mér finnst reyndar almennt hérna í Borgarnesi meira umburðarlyndi fyrir því að vera ekki alveg inn í kassanum og lang flestir kennarar og starfsmenn allir af vilja gerðir að reyna að koma til móts við þessa krakka. Það er allavega mín upplifun, bæði sem foreldri og kennari. Eini gallinn sem ég finn við að búa "úti á landi" er hins vegar skortur á ýmis konar stoðþjónustu, sálfræðingar, félagsfærninámskeið o.s.frv.
Þannig að ég er bara með lítinn hnút í maganum þegar hann fer í skólann 😆 En ég er alltaf með hnút í maganum þegar hann fer á æfingar og mér finnst mjög erfitt þegar hann fer heim til annarra að leika því þá er ég ekki á staðnum til að leiðbeina ef eitthvað kemur upp á og ég veit ekki hvernig er brugðist við honum, hvort hann verði bara stimplaður erfiður og sé ekki velkominn aftur. Hann er auðvitað mjög þver og erfitt að tjónka við honum þegar hann bítur eitthvað í sig en það er yfirleitt hægt að tala hann til. Stundum er það ekki hægt og hann fer heim í fýlu en er yfirleitt fljótur að jafna sig og gleyma, þá þykir manni vænt um að hann fái annað tækifæri. Hann getur nefnilega líka verið mjög skemmtilegur og góður vinur.
Börn eru oft félagslegir klaufar og þurfa leiðbeiningar í samskiptum (án þess að maður skipti sér af öllu sem fram fer) og ég tala nú ekki um börn sem eru með einhvers konar raskanir. Auðvitað á maður ekkert að þurfa að horfa upp á það komið sé illa fram við barnið manns af einhverjum sem "á svo bágt" en bara að vera óhrædd við að grípa inn í, segja til og vera í samskiptum við foreldra hins barnsins. Allavega þegar ég tala fyrir sjálfa mig þá myndi ég alltaf frekar vilja vita ef eitthvað kom upp á og geta rætt málin heldur en að lokað yrði á barnið án útskýringa, ég get alveg lofað ykkur því að barn sem á erfitt með að lesa í aðstæður mun ekki skilja af hverju lokað var á það.
Ég veit svo sem ekki hverju ég vil ná fram með þessu rausi, sennilega bara ákall um skilning og hjálp, það þarf nefnilega heilt þorp til að ala upp barn, tala nú ekki börn með sérþarfir 💙




























